Srpska pravoslavna crkva i vernici 28. avgusta obeležavaju Uspenje Presvete Bogorodice, u narodu poznato kao Velika Gospojina.
Ovaj veliki praznik prate brojni običaji i verovanja, a posebno mesto u narodnoj tradiciji imaju voda i bosiljak - biljka koja od davnina simbolizuje zdravlje, čistoću i zaštitu doma.
Velika Gospojina jedan je od najvećih praznika posvećenih Presvetoj Bogorodici, a u narodnoj tradiciji smatra se i praznikom žena, majki, porodilja i dece. Mnoge porodice obeležavaju je kao krsnu slavu, dok se širom Srbije proslavlja svečanim liturgijama, saborima i tradicionalnim vašarima.
Prema starom narodnom verovanju, na Veliku Gospojinu u jelo treba dodati malo bosiljka i poslužiti ga svim ukućanima. Veruje se da se tim simboličnim činom u dom prizivaju blagoslov i zaštita Majke Božje, kako bi porodicu sačuvala od bolesti, nesloge i svakog zla.
Bosiljak se u srpskoj tradiciji smatra "božjom biljkom", a njegov prepoznatljiv miris od davnina se povezuje sa čistoćom, zdravljem i duhovnim mirom. Zato nije korišćen samo kao začin, već je imao važno mesto u brojnim porodičnim i verskim običajima.
Uoči praznika domaćice su nekoliko listova bosiljka dodavale supama, čorbama, varivima i drugim jelima sa praznične trpeze. Količina nije bila važna - dovoljan je bio tek prstohvat, jer je suština običaja bila u njegovoj simbolici: da ukućani podele isti obrok i zajedno budu pod zaštitom Majke Božje.
U pojedinim krajevima bosiljak se držao pored ikone, stavljao u vodu i čuvao u kući tokom cele godine. NJime su ukrašavani slavski kolači i posude sa vodom, jer se verovalo da njegovo prisustvo donosi mir, slogu i blagostanje domu.
Bosiljak nije slučajno "kraljevska biljka"
Naziv bosiljka potiče od grčke reči "basilikos", koja znači "kraljevski", zbog čega je ova biljka poznata i kao "biljka dostojna kralja". Osim što zauzima posebno mesto u brojnim običajima, bosiljak se vekovima koristi kao aromatična i lekovita biljka. NJegovi sveži i sušeni listovi dodaju se jelima, dok se u narodnoj medicini od njih pripremaju čajevi.
Ipak, stavljanje bosiljka u jelo na Veliku Gospojinu nije crkveno pravilo, već narodni običaj. Nastao je preplitanjem hrišćanske simbolike, porodične tradicije i drevnog verovanja u zaštitnu moć biljaka.
(Blic Žena)
BONUS VIDEO
