Istorija imena Ostrog vodi nas najmanje do 15. veka, više od 200 godina pre nego što je nastao Gornji manastir kakav danas poznajemo.
Manastir Srpske pravoslavne crkve Ostrog, jedno od najpoznatijih mesta hodočašća na Balkanu, prepoznaju i oni koji ga nikada nisu posetili. Ipak, mnogo manje je poznata priča o tome šta se na ovom mestu nalazilo pre manastira i odakle zapravo potiče ime Ostrog.
Istorija tog imena vodi nas najmanje do 15. veka, više od 200 godina pre nego što je nastao Gornji manastir kakav danas poznajemo.
Prema podacima objavljenim na zvaničnom sajtu Manastira Ostrog, najstariji poznati pomeni Ostroga kod Onogošta, današnjeg Nikšića, nalaze se u poveljama napuljskog kralja Alfonsa V iz 1444. i 1454. godine.
Dakle, ime Ostrog postojalo je mnogo pre nego što je ovo mesto postalo neraskidivo povezano sa Svetim Vasilijem Ostroškim.
Šta je zapravo bio Ostrog?
Na području nedaleko od današnjeg manastira nalazio se Ostrog-grad, staro utvrđenje čiji se tragovi povezuju sa lokalitetom Gradac.
Prema istoriji koju navodi manastir, Ostrog-grad je tokom vekova imao ulogu pograničnog utvrđenja, a vezuje se za različite periode srednjovekovne istorije ovog prostora.
Utvrđenje je kasnije razoreno, ali njegovo ime nije nestalo.
Nastavilo je da živi u nazivu planine, a zatim ga je poneo i manastir koji će vekovima kasnije postati jedno od najpoznatijih pravoslavnih svetilišta.
A šta znači reč Ostrog?
Zanimljiva je i priča o samom značenju imena.
Kako se navodi na zvaničnom sajtu manastira, naziv „Ostrog“ povezuje se sa starijim oblikom reči „oštar“ – „ostr, ostri“.
Reč je mogla da označava oštar kraj, rog ili ugao, ali i planinski vrh. Kada se pogleda gotovo vertikalna litica Ostroške grede, naziv dobija sasvim jasnu geografsku vezu sa mestom na kojem je opstao vekovima.
Ime Ostrog zabeležio je i dubrovački istoričar Mavro Orbin u delu „Kraljevstvo Slovena“, objavljenom 1601. godine.
Ali ni tada još ne počinje priča o manastiru kakav danas poznajemo.
U ostroškim stenama živeli su monasi i pre Svetog Vasilija
Još jedan manje poznat deo istorije Ostroga jeste činjenica da Sveti Vasilije nije bio prvi monah koji je za svoje duhovno utočište izabrao ove nepristupačne stene.
Pre njegovog dolaska sredinom 17. veka, u pećinama Ostroških greda već su boravili monasi i isposnici.
Među njima se posebno pominje Prepodobni Isaija od Onogošta, koji je, prema crkvenom i narodnom predanju, svoje duhovno utočište pronašao upravo u ostroškim stenama.
Na prostoru pećine u kojoj su se podvizavali raniji isposnici 1665. godine izgrađen je Gornji manastir.
U Ostrog je sredinom 17. veka došao i Sveti Vasilije, mitropolit zahumsko-hercegovački, čije će ime kasnije postati neraskidivo povezano sa ovim mestom.
Od srednjovekovnog utvrđenja do jednog od najpoznatijih svetilišta
Zato istorija Ostroga zapravo ima nekoliko slojeva.
Pre današnjeg manastira postojalo je staro utvrđenje. Pre Svetog Vasilija u stenama su živeli drugi isposnici. A samo ime Ostrog u istorijskim izvorima pojavljuje se još u prvoj polovini 15. veka.
Od nekadašnjeg Ostrog-grada danas je ostalo malo tragova, ali je njegovo ime preživelo vekove.
I upravo ga danas nose i planina i manastir koji je postao jedan od najprepoznatljivijih simbola ovog dela Balkana.
(Telegraf)
BONUS VIDEO:
